តើ ឫស Maca ជាអ្វី?

Maca ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា "យិនស៊ិនប៉េរូ" គឺជាបន្លែដែលដាំនៅលើភ្នំ Andes នៃប្រទេសប៉េរូ អាមេរិកខាងត្បូង។ ឫស maca មានច្រើនពណ៌ រួមមាន ក្រហម ខ្មៅ លឿង និងត្នោត។ វាមានវីតាមីន សារធាតុរ៉ែ អាស៊ីតអាមីណូ និងសរសៃ

ឫស maca បានក្លាយជាអាហារបំប៉នសុខភាពដែលស្វែងរកច្រើនបំផុតសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងភាពតានតឹងផ្នែកបរិយាកាសប្រចាំថ្ងៃ។

ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ វាក៏មានលក្ខណៈសម្បត្តិប្លែកៗជាច្រើន ដែលកំណត់អត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗពីគ្នា។ ជាឧទាហរណ៍ ហេតុផលមួយចំនួនដែល ឫស​ maca  បានកើនឡើងនៃប្រជាប្រិយភាពនាពេលថ្មីៗនេះ គឺការបង្កើនថាមពល កំលាំង​ បង្កើនចំណង់ផ្លូវភេទ និងកាត់បន្ថយការងាប់លិង្គ។ ខ្ញុំ​នឹង​ពិភាក្សា​អំពី​ចំណុច​នេះ​ឱ្យ​បាន​លម្អិត​បន្ថែម​ទៀត​នៅ​ទូទាំង​អត្ថបទខាងក្រោម។

តើម៉ាកាមានប្រភពមកពីណា?
ត្រូវបានគេស្គាល់តាមវិទ្យាសាស្រ្តថាជា Lepidium meyenii រុក្ខជាតិ maca មានដើមកំណើតនៅខ្ពង់រាបខ្ពស់នៃប្រទេសប៉េរូនៃជួរភ្នំ Andes ។ ប្រជាជន Andean ឬ Peru បានប្រើ Maca រាប់ពាន់ឆ្នាំជាអាហារ និងជាថ្នាំ។ Adaptogens គឺជាសារធាតុចម្រាញ់ពីរុក្ខជាតិដែលជួយដល់សមត្ថភាពរបស់រាងកាយក្នុងការដោះស្រាយភាពតានតឹង។

រុក្ខជាតិនេះអាចទប់ទល់នឹងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុដ៏អាក្រក់ ដែលអាចឱ្យវាលូតលាស់បានជិត 4000 ម៉ែត្រពីលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ។ ប្រជាជន Andean បានដាំដុះ maca ជាអាហារ និងជាថ្នាំព្យាបាលជម្ងឺផ្លូវដង្ហើម និងរលាកសន្លាក់។ ខណៈពេលដែលវាត្រូវបានគេហៅថាយិនស៊ិនប៉េរូផងដែរ វាមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមគ្រួសារយិនស៊ិនទេ ហើយក៏មិនត្រូវបានរកឃើញនៅគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងអាស៊ីដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ តម្រូវការកើនឡើងសម្រាប់ឫស maca បាននាំឱ្យមានការផលិតដ៏ធំរបស់ខ្លួននៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅក្នុងខេត្តយូណានក្នុងប្រទេសចិនផងដែរ។

តើម៉ាកាត្រូវបានផលិតយ៉ាងដូចម្តេច?

ដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ អ្នកអាចយកម៉ាកាតាមវិធីជាច្រើនដូចជា បន្ថែមវាទៅក្នុងទឹកក្រឡុក ភេជ្ជះ ឬប្រើវាជាគ្រឿងផ្សំនៅក្នុងកាហ្វេ សូកូឡា ឬប្រេង។ លើសពីនេះ វាបន្ថែមរសជាតិដល់អាហារថែមទៀត ហើយត្រូវបានគេប្រើក្នុងបន្ថែមចូលទៅក្នុងអាហារប្រចាំថ្ងៃដែរ។

នៅពេលដែលការចាប់អារម្មណ៍លើថ្នាំជំនួយមានការកើនឡើងក្នុងចំណោមប្រជាជនទូទៅ រុក្ខជាតិឱសថ maca ទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីអ្នកស្រាវជ្រាវជុំវិញពិភពលោក។ ជាលទ្ធផល ការស្រាវជ្រាវលើសត្វ និងមនុស្សដ៏ធំ បានគាំទ្រអត្ថប្រយោជន៍នៃឫសម៉ាកាសំរាប់សុខភាព។

អ្នកស្រាវជ្រាវជឿថាសារធាតុសកម្មដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះអត្ថប្រយោជន៍ឱសថរបស់ ឫស maca​ គឺ macamides, macaridine, alkaloids និង glucosinolates ។ រួមផ្សំជាមួយនឹងបរិមាណដ៏ច្រើននៃសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗដូចជា ជាតិដែក ប្រូតេអ៊ីន និងវីតាមីន C សារធាតុសកម្មទាំងនេះផ្តល់ឱ្យម៉ាកានូវសមត្ថភាពពិសេសមួយក្នុងការកែលម្អសុខភាពមនុស្ស និងលើកកម្ពស់សុខុមាលភាព។

អ្នកគួរតែដឹងពីអត្ថប្រយោជន៍សុខភាពដែលផ្អែកលើវិទ្យាសាស្ត្រដែលស្វែងរកឃើញច្រើនបំផុតនៃម៉ាកា។

1. អត្ថប្រយោជន៍ ឫស Maca និងចំណង់ផ្លូវភេទ

អត្ថប្រយោជន៍ដ៏ល្បីបំផុតរបស់ ឫស​ maca  គឺជាសក្តានុពលរបស់វាជួយបង្កើនចំណង់ផ្លូវភេទទាំងបុរស និងស្ត្រី។ វាអាចចាប់ផ្តើមពីការសិក្សាមួយដែលបានចេញផ្សាយក្នុងឆ្នាំ 2000 ដែលក្នុងនោះអ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថាការប្រើប្រាស់ផ្ទាល់នៃសារធាតុចម្រាញ់ពី maca បង្កើនចំណង់ផ្លូវភេទនៅក្នុងកណ្តុរក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។ បន្ទាប់ពីការរកឃើញនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានចាប់ផ្តើមស្វែងរកអត្ថប្រយោជន៍ថ្នាំសម្រើបនៃឫស maca ហើយបានរកឃើញភស្តុតាងអំណោយផលមួយចំនួន។ ជាឧទាហរណ៍ ការសិក្សាឆ្នាំ 2002 បានបង្ហាញថាបុរសដែលលេបថ្នាំម៉ាកាពី 1,5 ទៅ 3 ក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃបានជួបប្រទះនឹងការកើនឡើងចំណង់ផ្លូវភេទល្អប្រើសើរ។

ដូចគ្នានេះដែរ ការសិក្សាមួយដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុង CNS Neuroscience and Therapeutics Journal បានរកឃើញថា ការទទួលទានម៉ាកា 3 ក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃបានបង្កើនចំណង់ផ្លូវភេទ និងមុខងារផ្លូវភេទយ៉ាងខ្លាំងក្នុងចំណោមស្ត្រីដែលប្រើថ្នាំប្រឆាំងនឹងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។  ការសិក្សាលើកទីពីរដោយអ្នកនិពន្ធដូចគ្នាបានរកឃើញលទ្ធផលស្រដៀងគ្នា ដែលបង្ហាញពីអត្ថប្រយោជន៍ដ៏មានសក្តានុពលសម្រាប់ស្ត្រីក្រោយអស់រដូវដែលចង់បង្កើនចំណង់ផ្លូវភេទរបស់ពួកគេ ជាពិសេសប្រសិនបើប្រើថ្នាំប្រឆាំងនឹងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។

2. Maca និងការមានកូន

អ័រម៉ូនតេស្តូស្តេរ៉ូនបានធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងចំណោមបុរសនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1970 ។ ភាគច្រើនទំនងជាដោយសារតែសារធាតុគីមីរំខានដល់ប្រព័ន្ធ endocrine ។ ដូចគ្នានេះដែរ ចំនួនមេជីវិតឈ្មោលក៏ត្រូវបានធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។ ការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថាចំនួនមេជីវិតឈ្មោលបានធ្លាក់ចុះប្រហែលមួយភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំ ជាមួយនឹងការធ្លាក់ចុះសរុបប្រហែល 50 ទៅ 60 ភាគរយចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1970។ ឫស Maca អាចបង្ហាញថាមានប្រយោជន៍ក្នុងរឿងនេះ ដូចដែលភស្តុតាងមួយចំនួនបានបង្ហាញថាវាអាចជួយបាន។

ជាឧទាហរណ៍ ការសិក្សាពីឆ្នាំ 2001 បានបង្ហាញថា ការបន្ថែមម៉ាកាបានបង្កើនបរិមាណទឹកកាម ចំនួនមេជីវិតឈ្មោល និងចលនារបស់មេជីវិតឈ្មោល។ ដូចគ្នានេះដែរ ការសិក្សាឆ្នាំ 2015 បានបង្ហាញថា ការទទួលទាន maca ប្រចាំថ្ងៃបាននាំឱ្យមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃចំនួនមេជីវិតឈ្មោល និងចលនានៅក្នុងក្រុមត្រួតពិនិត្យ បើប្រៀបធៀបទៅនឹង placebo ។ ដូចគ្នានេះដែរ យោងតាមការសិក្សាមួយផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុង Journal Andrologia ការប្រើប្រាស់ Maca រយះពេល 12 សប្តាហ៍បានបង្ហាញពីភាពប្រសើរឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃការប្រមូលផ្តុំទឹកកាមក្នុងចំណោមអ្នកចូលរួមក្រុមត្រួតពិនិត្យជាងក្រុម placebo ។

3. Maca និងលិង្គងាប់

បញ្ហាលិង្គងាប់ (ED) នៅតែជាកង្វល់ទូទៅសម្រាប់មនុស្សរាប់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិកការងាប់លិង្គ (ED) ប៉ះពាល់ដល់បុរសច្រើនជាង 50% ចន្លោះពី 40 ទៅ 70 ក្នុងពេលតែមួយ។ ជាលទ្ធផល វិធានការបង្ការ រួមទាំងថ្នាំសម្រើប ដូចជាឫស maca បានក្លាយជាការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំង។ ជាឧទាហរណ៍ ការសិក្សាឆ្នាំ 2009 បានរកឃើញថា ការបន្ថែមម៉ាកាជួយបង្កើនសុខុមាលភាពផ្លូវភេទក្នុងចំណោមមនុស្សដែលមានបញ្ហាលិង្គងាប់។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ នៅក្នុងការសិក្សាឆ្នាំ 2019 អ្នកស្រាវជ្រាវបានពិនិត្យទៅលើផលប៉ះពាល់នៃសារធាតុចំរាញ់ចេញពីឫស maca និង Chines chives (ដែលគេស្គាល់ថាជាម្ទេសខ្ទឹម)។ ពួកគេ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​សារធាតុ​ចម្រាញ់​ដែល​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​បាន​បង្កើត​ផល​ល្អ​ប្រសើរ​លើ​មុខងារ​ផ្លូវភេទ​របស់​បុរស​ជាងមានតែសមាសធាតុ maca តែមួយ។ លើសពីនេះ អ្នកនិពន្ធនៃការពិនិត្យអក្សរសិល្ប៍ឆ្នាំ 2010 បានរកឃើញថា Maca អាចបង្កើនចំណង់ផ្លូវភេទក្នុងចំណោមបុរស។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកនិពន្ធក៏កត់សម្គាល់ផងដែរថា ការសិក្សាត្រូវតែមានទំហំធំជាងមុន ដើម្បីធ្វើការសន្និដ្ឋានយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់។

4. Maca និង បញ្ហាអារម្មណ៍, ការថប់បារម្ភ, និងធ្លាក់ទឹកចិត្ត

ការថប់បារម្ភ ការធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងសុខភាពផ្លូវចិត្តបានក្លាយជាបញ្ហាធំក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ជាឧទាហរណ៍ ការសិក្សាឆ្នាំ 2008 ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុង Journal of Menopause បានបង្ហាញថា ការទទួលម៉ាកា 3.5 ក្រាមជារៀងរាល់ថ្ងៃ ធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវរោគសញ្ញាផ្លូវចិត្តដូចជា ការថប់បារម្ភ និងការធ្លាក់ទឹកចិត្តចំពោះស្ត្រីក្រោយអស់រដូវ។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ នៅក្នុងការសិក្សាមួយផ្សេងទៀត ស្ត្រីហុងកុងចំនួន 29 នាក់ដែលអស់រដូវ បានទទួល Maca 3.3 ក្រាម ឬ placebo ជារៀងរាល់ថ្ងៃសម្រាប់រយៈពេល 6 សប្តាហ៍។ នៅចុងបញ្ចប់នៃការសិក្សា អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា ការប្រើប្រាស់ម៉ាកាត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការថយចុះយ៉ាងខ្លាំងនៃសម្ពាធឈាម និងការធ្លាក់ទឹកចិត្តបើប្រៀបធៀបទៅនឹង placebo ។

ការសិក្សាមន្ទីរពិសោធន៍ឆ្នាំ 2019 បានបង្ហាញថា ការបន្ថែមម៉ាកាមានផលវិជ្ជមានប្រឆាំងនឹងការថប់បារម្ភ និងប្រឆាំងនឹងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ ការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា maca បន្ថយប៉ារ៉ាម៉ែត្រសំខាន់ៗនៃភាពតានតឹងអារម្មណ៍ដូចជា cortisol (ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអរម៉ូនស្ត្រេស) និងកម្រិតអរម៉ូនស្រដៀងគ្នាផ្សេងទៀត។

5. Maca និងរោគសញ្ញាការអស់រដូវ

សម្រាប់ស្ត្រីជាច្រើន ការអស់រដូវអាចជាបញ្ហាប្រឈម។ ដំណឹង​ល្អ​គឺ​ថា​ថ្នាំ​បំប៉ន​ដូច​ជា ឫស maca  អាច​មាន​ប្រយោជន៍​ខ្លាំង​ក្នុង​អំឡុង​ពេល និង​ក្រោយ​ពេលអស់​រដូវ។ ការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា ការប្រើប្រាស់ឫស maca មិនត្រឹមតែធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវមុខងារផ្លូវភេទ និងរោគសញ្ញាផ្លូវចិត្តប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាចជួយដល់ការក្តៅក្រហាយ បែកញើសពេលយប់ អារម្មណ៍ភ័យ ញ័របេះដូង និងរំខានដំណេកទៀតផង។

នៅក្នុងការសិក្សាឆ្នាំ 2006 ដែលមានអ្នកចូលរួមចំនួន 124 នាក់ អ្នកស្រាវជ្រាវបានសន្និដ្ឋានថា ការបន្ថែមម៉ាកាជួយគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញាក្រោយអស់រដូវ និងអាចជួយកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការព្យាបាលដោយអរម៉ូនជំនួស។ ដូច្នេះឫស maca បានក្លាយជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់ស្ត្រីដែលស្វែងរកមធ្យោបាយជំនួសដើម្បីបំបាត់ភាពមិនស្រួលដែលបណ្តាលមកពីការអស់រដូវ។

6. Maca និងអត្ថប្រយោជន៍ការចងចាំ

មិនថាទាក់ទងនឹងអាយុ ឬការចុះខ្សោយនៃការចងចាំ ដូចជាជំងឺវង្វេងគឺជាបញ្ហាសុខភាពដ៏សំខាន់នៅទូទាំងពិភពលោក។ ជាអកុសលមិនមានការព្យាបាលសាមញ្ញសម្រាប់លក្ខខណ្ឌបែបនេះទេ គឺមានតែការបង្កើនសារៈសំខាន់នៃឱសថជំនួសបញ្ហានេះ។ ការស្រាវជ្រាវជាច្រើនបានបង្ហាញថា ឫស maca មានអត្ថប្រយោជន៍សុខភាពការពារប្រព័ន្ធប្រសាទ។ Maca root អាចជួយបង្កើនការរៀនសូត្រ និងការចងចាំ។

ការសិក្សាឆ្នាំ 2007 បានរកឃើញថាឫស maca ធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវការបាត់បង់ការចងចាំដែលបណ្តាលមកពី scopolamine ដែលជាថ្នាំដែលត្រូវបានប្រើជាញឹកញាប់ដើម្បីព្យាបាលជំងឺចលនា និងចង្អោរ និងក្អួតក្រោយការវះកាត់។ ដូចគ្នានេះដែរ ការសិក្សាឆ្នាំ 2011 បានរកឃើញថាឫស maca ធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវការបាត់បង់ការចងចាំដែលបណ្តាលមកពីអេតាណុលនៅក្នុងសត្វកណ្តុរនៃមន្ទីរពិសោធន៍។ 

ការសិក្សាឆ្នាំ 2016 បានបង្ហាញថា maca ក៏អាចពន្យឺតការថយចុះការយល់ដឹងទាក់ទងនឹងអាយុផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការសិក្សាលើមនុស្សជាទ្រង់ទ្រាយធំគឺត្រូវការជាចាំបាច់ ដើម្បីធ្វើការសន្និដ្ឋាន។

7. Maca បង្កើនថាមពល និងការស៊ូទ្រាំ

ភ័ស្តុតាងខ្លះបង្ហាញថាឫស maca ដើរតួជាអាហារបំប៉នប្រឆាំងនឹងភាពអស់កម្លាំង បង្កើនថាមពល និងការស៊ូទ្រាំ។ ការសិក្សាឆ្នាំ 2017 បានបង្ហាញថាឫស maca ជំរុញសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៅក្នុងសាច់ដុំ និងបង្កើនកម្រិតសាច់ដុំ mitochondria នៅក្នុងសត្វកណ្តុរមន្ទីរពិសោធន៍។ ដូចគ្នានេះដែរ ការសិក្សាមួយផ្សេងទៀតបានបង្ហាញថា អាហារបំប៉នម៉ាកា ជំរុញការលូតលាស់នៃបាក់តេរីពោះវៀន ដែលមានលក្ខណៈរួសរាយរាក់ទាក់ ដូច្នេះការបង្កើនការរំលាយអាហារកាបូអ៊ីដ្រាត ខ្លាញ់ និងប្រូតេអ៊ីន និងដើរតួជាអាហារបំប៉នប្រឆាំងនឹងភាពអស់កម្លាំង។

ក្រៅពីការសិក្សាអំពីសត្វ ការសិក្សារបស់មនុស្សក៏បង្ហាញផងដែរថា ការបន្ថែមម៉ាកាជួយបង្កើនអារម្មណ៍ ថាមពល និងគុណភាពជីវិតដែលទាក់ទងនឹងសុខភាព។

អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា រុក្ខជាតិដែលមានកំពស់ខ្ពស់ដូចជា maca ជួយសម្រាលភាពនឿយហត់យ៉ាងខ្លាំង ដោយការពារការខូចខាតខួរក្បាល បង្កើនថាមពល គ្រប់គ្រងការរំលាយអាហារក្នុងរាងកាយ និងបម្រើជាសមាសធាតុប្រឆាំងនឹងការរលាក។

8. អត្ថប្រយោជន៍សុខភាពស្បែករបស់ Maca

ក្នុងចំណោមអត្ថប្រយោជន៍សុខភាពផ្សេងទៀត ភស្តុតាងមួយចំនួនក៏បង្ហាញផងដែរថា ឫស maca អាចការពារស្បែកពីកាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយូឡេ។ Maca មានសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដ៏សំខាន់នៅក្នុងស្បែក។ វាការពារស្បែកប្រឆាំងនឹង lipid peroxidation - ខ្សែសង្វាក់នៃប្រតិកម្មនៃការបំផ្លាញអុកស៊ីតកម្មនៃ lipids ដែលនាំឱ្យមានការខូចខាតភ្នាសនិងការស្លាប់កោសិកា។ លើសពីនេះ Maca មានសារធាតុចិញ្ចឹមដូចជា អាល់កាឡូអ៊ីត ប៉ូលីហ្វេណុល និងស្តេរ៉ូលជាដើម។ ហើយអត្ថប្រយោជន៍ស្បែកការពារ photoprotective នៃសមាសធាតុទាំងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងយ៉ាងល្អ។

9. Maca និងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ

Maca ក៏អាចពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់អ្នកផងដែរ នេះបើយោងតាមការសិក្សា។ ការសិក្សាសត្វជាច្រើនបានបង្ហាញថា ឫស maca បង្កើនសកម្មភាព macrophage កោសិកា CD4+ T និងកោសិកាឈាមសជាទូទៅ។ កោសិកាឈាមស រួមមាន macrophages នឺត្រុងហ្វាល និងកោសិកា T (lymphocytes) គឺជាការការពារដ៏សំខាន់បំផុតរបស់រាងកាយប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពានពី បាក់តេរី មេរោគ និងផ្សិត។ ការគ្រប់គ្រងកម្រិតស្ត្រេស ក៏ជាកត្តាសំខាន់ផងដែរក្នុងការរក្សាប្រព័ន្ធការពាររាងកាយឱ្យរឹងមាំ។